„Nie ma zdrowia bez zdrowia psychicznego” – to hasło wybrzmiewa dziś szczególnie mocno.

7 kwietnia obchodzimy nie tylko Światowy Dzień Zdrowia, ale także tradycyjnie ustanowiony w Polsce Dzień Chorego Psychicznie. To czas, w którym zamiast stygmatyzacji, wybieramy zrozumienie. Zamiast oceniania – uważność.

Nasza psychoterapeutka, Wioletta Lemańska, zaprasza Was do lektury poruszającego felietonu o „cerowaniu ran”, autentyczności i o tym, dlaczego warto pozwolić sobie na niedoskonałość. Bo każdy z nas jest inną, ważną historią.

Zapraszamy do lektury poniżej. 👇

Romans z życiem. Między cierpieniem a nadzieją.

Dzień Chorego Psychicznie

Każdy z nas jest inną historią. To opowieść wydziergana z odrębnej przeszłości, doświadczeń, emocji. Nasze historie toczą się z dnia na dzień, często bez planu. Pełno w nich zwrotów akcji podyktowanych zmieniającymi się okolicznościami, zwycięstwami i porażkami. Każda historia ma swoje tempo. Niektórzy z nas pędzą bez refleksji i namysłu wciąż do przodu, byle jak najdalej od tego, co zostawia w nas niezaszytą ranę. Inni zatrzymują się na długo w jednym miejscu, poszukując szczęścia, bliskości, stałości. Zmieniając tym samym swoją codzienność w wielobarwny, wzorzysty dywan utkany z wyborów, chwil ciszy i spotkań. Istotne jest, aby nie pisać swojej historii cudzym piórem. Pozwolić sobie na autentyczność pomimo błędów i zaczynania od nowa, bo w tej niedoskonałości kryje się prawda o nas. Spotykając drugiego człowieka, pamiętajmy, że jest on całą opowieścią, a nie tylko jednym zdaniem.

Okazją do zwrócenia uwagi na znaczenie zdrowia psychicznego w naszym codziennym życiu jest obchodzony 7 kwietnia Dzień Chorego Psychicznie. Jego celem jest nie tylko zwiększenie świadomości społecznej, ale także przełamywanie stygmatyzacji oraz promowanie dostępności do odpowiedniego wsparcia i leczenia.

Zdrowie psychiczne jest pojęciem wielowymiarowym. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje je jako dobrostan, w którym człowiek ma świadomość swoich możliwości, potrafi radzić sobie z codziennymi wyzwaniami, jest w stanie angażować się w życie swojej społeczności oraz produktywnie pracować. Zdrowie psychiczne jest dynamicznym procesem, zmieniającym się w zależności od doświadczeń i wsparcia, jakie otrzymujemy.

Pojęcie choroby psychicznej pojawiło się na przełomie XVIII i XIX wieku i już wtedy wzbudzało wiele emocji. Do jego definiowania używano wówczas takich określeń jak obłęd czy obłąkanie. Choroba psychiczna i zaburzenie psychiczne to terminy, które często używane są zamiennie, choć różnią się znaczeniem. Początkowo terminem choroba psychiczna określano różnego rodzaju problemy z psychiką. Jednak wzbudzał on wiele kontrowersji i z czasem zastąpiono go pojęciem „zaburzenia psychicznego”. Aktualnie specjaliści używają terminu „zaburzenie”, aby móc dokładnie oddać naturę problemu i uniknąć mylących skojarzeń. Choroba psychiczna to sytuacja, w której problemy z emocjami, myśleniem i zachowaniem utrudniają codzienne funkcjonowanie, wywołują cierpienie i pogarszają jakość życia.

Nasze życie jest jak wielobarwny dywan z powtarzającymi się sekwencjami wzorów, więc każdy z nich – emocje, myśli, zachowania, pasje i relacje – tworzy spójną całość. Zdrowie psychiczne jest więc równowagą, która pozwala radzić sobie z wyzwaniami, a choroba psychiczna tę równowagę zakłóca. Człowiek chorujący może zachowywać się inaczej niż zwykle, co zależy od rodzaju i nasilenia choroby. Objawy mogą obejmować nagłe zmiany nastroju, brak energii, długotrwały smutek, zaburzenia snu, brak apetytu czy wycofanie się z życia społecznego. W cięższych przypadkach mogą wystąpić urojenia, halucynacje czy utrata kontaktu z rzeczywistością. Symptomy są zależne od rodzaju trudności – w inny sposób zachowuje się osoba doświadczająca depresji, a inaczej stanów lękowych. Choć zaburzenia psychiczne utrudniają codzienne funkcjonowanie, to właściwa diagnoza i kierunek leczenia mogą przynieść ulgę od męczących objawów i pomóc poznać sposoby radzenia sobie z nimi.

Obchodzony dziś dzień zachęca do troszczenia się o siebie na co dzień. Zdrowie psychiczne jest inwestycją, która decyduje o jakości życia. Odpowiednia ilość snu, aktywność fizyczna, rozmowa z bliskimi, wsparcie i uważność mogą mieć duże znaczenie dla utrzymania równowagi psychicznej. Zdrowie psychiczne to zdolność do życia w sposób pełny. To odporność emocjonalna, która pozwala podnieść się po doświadczeniu porażki i zmagać się z życiowymi trudnościami. Nie jest gwarancją na „dobre życie”, ale wyposaża w narzędzia, by sobie radzić. Troska o zdrowie psychiczne jest zatem zdolnością do budowania życia, które nie opiera się wyłącznie na przetrwaniu, a na umiejętności życia ze sobą, nie przeciwko sobie. Jest fundamentem, na którym budujemy związki, karierę, rodzicielstwo i przyjaźń. Istotne jest, aby traktować siebie z czułością nie tylko wtedy, gdy jesteśmy wydajni i aktywni, lecz także wtedy, gdy zatrzymujemy się w próżni. Właśnie wtedy najbardziej zasługujemy na łagodność, opiekę i uwagę.

Współczesny świat stawia przed nami wiele wyzwań: szybkie tempo życia, presję, niepewność i izolację społeczną. Tym bardziej potrzebujemy przypominać sobie, jakie znaczenie ma troska o psychikę. Odczuwanie i przeżywanie to nieodłączny element naszej egzystencji. Nasza droga bywa wyboista, towarzyszą nam stres, smutek i lęk. Życie zaskakuje nas wydarzeniami i nie ma obiektywnej miary tego, co jest wystarczająco poważne, by się tym zamartwić, a co nie. Każdy z nas ma inną wrażliwość. Mamy prawo odczuwać na swój sposób. Dobrze jest mieć coś kojącego, jakiś zapas siły i energii, po który możemy sięgać, by iść do przodu.

Nasze życie nie zawsze jest misternie utkanym dywanem. Czasem niektóre nici się wysnuwają. Większości z nas nikt nie nauczył, jak cerować rany. Często poruszamy się między słabością a działaniem – raz upadamy, raz się podnosimy. Mimo tego powtarzającego się rytmu zdarzeń wraca do nas pytanie: dlaczego by nie nauczyć się szyć? Zacząć łatać to, co w nas poszarpane.

Psychoterapeuta – Wioletta Lemańska

Bibliografia:

Sęk H., Psychologia kliniczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2005